خاکبرداری و گودبرداری اصول و قوانین

خاکبرداری و گودبرداری اصول و قوانین

دسترسی سریع به مطالب مقاله

خاکبرداری و گودبرداری اصول و قوانین

تیم مهندسی آنامیس کلیه امور گودبرداری و طراحی و اجرا سازه نگهبان در تهران و اطراف تهران را از طراحی تا اجرا با بهترین قیمت ها انجام می دهد.
لازم به ذکر است به علت گستردگی و رابطه تنگاتنگ آنامیس با تولیدکنندگان و واردکنندگان، تهیه تمامی مصالح به صورت دست اول و با بهترین قیمت صورت می گیرد. برای تماس با ما فقط کافی است بر روی شماره بالا کلیک کنید.
در ادامه شما را به خواندن این مقاله دعوت می کنیم:

بطور کلی عملیات خاکی مشتمل است بر: تمیز کردن بستر و حریم منطقه مورد نظر از درختان و ریشه گیاهان، برداشت خاکهای نباتی و نامرغوب خاکبرداری، گودبرداری، خاکریزی و کوبیدن خاک و بالاخره کارهای حفاظتی به منظور اجرای عملیات خاکبرداری می باشد.

خاکبرداری و گودبرداری

منظور از خاکبرداری و گودبرداری عبارتست از برداشت خاکهای محوطه ، گودبرداری پی ساختمان ها و محل ابنیه فنی تاسیسات، برداشت خاک از منابع فرضه با وسایل، تجهیزات و ماشین آلات مورد تائید تا تراز و رقوم های خواسته شده در نقشه های اجرائی و دستورالعمل های دستگاه نظارت قبل از انجام هر گونه عملیات خاکی پیمانکار موظف است کروکی محل ان اجرای عملیات را دقیقا با حضور نمایندگان دستگاه نظارت و کارفرما برداشت و صورت مجلس نماید و قبل از شروع عملیات و با توجه به برنامه زمان بندی پروژه و نحوه اجرای کار، نوع و تعداد ماشین آلات را به تایید دستگاه نظارت برساند، اجرای هرگونه عملیات خاکی بدون تایید کلی و مرحله ای دستگاه نظارت به هیچ وجه مجاز نمی باشد.

شروع و تداوم عملیات خاکی باید طبق برنامه زمان بندی پیش بینی شده بطور پیوسته ادامه یابد. به علاوه پس از انجام عملیات خاکی در هر قسمت، باید عملیات بعدی ساختمانی بلافاصله آغاز و به ترتیب پیش بینی شده در برنامه زمانی ادامه یابد. تمامی مصالح مناسب حاصل از گودبرداری ها و خاکبرداری ها باید پس از تایید دستگاه نظارت و عنداللزوم پس از تایید آزمایشگاه معتبر و مورد تائید کارفرما به مصرف خاکریزی ها برسد. مصالح نامناسب باید از محل کارگاه خارج و با نظر دستگاه نظارت در محل های مناسب تخلیه و به فرم مورد قبول پخش و رگلاژ شود. در صورت وجود آبهای زیرزمینی یا آبهای روان سطحی، عملیات خاکی باید همواره با زه کشی و حفاظت بدنه و جدار گود به شرح مندرج در این فصل بطور همزمان انجام گردد. دستگاه نظارت می تواند هنگام بارندگی شدید یا مواقع اضطراری به منظور حفاظت عملیات، کارهای اجرائی را متوقف نماید.

حفاظت و حراست تاسیسات موجود

هنگام عملیات اجرائی پیمانکار موظف است از تاسیسات و ابنیه فنی موجود در محل پروژه، به جز آنچه که تخریب آن در شرایط خصوصی پیمان یا نقشه های اجرائی پیش بینی شده، نظیر ساختمان ها، تاسیسات جدید. لوله های آب و گاز و نفت، کابل های برق، تلفن، تاسیسات، ابنیه تاریخی و نظامی مجاور حفاظت و حراست نماید به نحوی که هیچگونه آسیب و صدمه ای به آنها وارد نیاید. تغییر و دخل و تصرف در موارد فوق به هیچ وجه مجاز نبوده و در این موارد کار باید با تایید قبلی دستگاه نظارت و بسته به مورد با هماهنگی و تاییدات کارفرما و مقامات ذیصلاح صورت پذیرد.

پیمانکار موظف است به محض برخورد با این تاسیسات مراتب را به کارفرما و دستگاه نظارت کتباً اطلاع دهد. ۔ قطع درختان موجود در محل اجرای پروژه به غیر از درختانی که قطع آنها در پروژه پیش بینی شده مجاز نمی باشد و پیمانکار به هنگام اجرای عملیات باید نهایت دقت را به عمل آورد تا در اثر اجرای عملیات به سایر درختان آسیبی وارد نگردد. مسئولیت صدمه دیدن اشجار و سایر تاسیسات و ابنیه در اثر اجرای عملیات بدون مجوز قبلی کلا به عهده پیمانکار بوده و علاوه بر مسئولیت رفع این صدمات پیمانکار باید جوابگوی مسائل حقوقی مرتبط با آن نیز باشد.

برداشت خاکهای فرسوده و یا نباتی سطحی

خاک های فرسوده و یا نباتی سطحی به خاکهایی اطلاق می شود که برای تحمل بارهای وارده از طرف سازه مناسب نباشند. لایه های خاک حاوی مواد آلی شامل ریشه های پوسیده گیاهان و درختان و نظایر آن جزو خاکهای نباتی محسوب می شوند. خاک های فرسوده و یا نباتی برای خاکریزها غير قابل مصرف بوده و باید از تمام قسمتهای عملیات خاکبرداری، گودبرداری و محل فرضه ها جمع آوری و در محلهای تعیین شده توسط دستگاه نظارت ریخته شوند، خاکهای نباتی معمولا در نقاطی نظیر پایین دست شیب ها ، روی سطوح شیب دار به منظور رویش گیاهان و تثبیت آنها یا در محلهای دیگر به منظور ایجاد فضای سبز حمل و ریخته می شوند، خاکهای نباتی اضافی و بدون مصرف باید زیر نظر گروه نظارت به محلهای تعیین شده حمل، تخلیه و فرم داده شوند. در زمین های چمنی با پوشش نازک علفی برداشت تا ۱۵ سانتی متر خاک نباتی توصیه می شود ولی در زمینهای جنگلی عملیات تا برداشت کامل ریشه و کنده درختان و رسیدن به بستر مناسب ادامه می یابد. در هر حالت میزان برداشت خاک نباتی باید در محل توسط دستگاه نظارت تعیین و برداشت آن قبل و بعد از شروع عملیات صورت مجلس گردد.

خاکبرداری

منظور از خاکبرداری برداشت هر گونه مصالح و مواد خاکی، مصالح قلوه سنگی، شن و ماسه و مصالح سنگی ریزشی و لغزشی از بستر رودخانه ها ، صرف نظر از جنس و کیفیت آنها به منظور تسطیح، شیب بندی – و آماده نمودن محل پی ساختمان ها، سازه های فنی، راههای ارتباطی محوطه و تامین خاک از منابع قرضه می باشد. تمامی عملیات خاکبرداری باید مطابق با خطوط و تراز موجود در نقشه های اجرایی و دستورالعمل های دستگاه نظارت صورت پذیرد. عملیات خاکبرداری و رگلاژ سطوح بدون پوشش باید بطور همزمان صورت گیرد. کارهای بعدی باید بلافاصله پس از خاکبرداری صورت پذیرد و در هر حالت نباید سطوح خاکبرداری شده بیش از ۷۲ ساعت در معرض عوامل جوی و باران قرار گیرند.

در صورتی که بر اساس برنامه زمانبندی شده یا به هر دلیل دیگر عملیات بعدی بلافاصله انجام نشود کنترل لایه های قبلی و در صورت لزوم ی اصلاح و نیز تسطیح و رگلاژ نهائی سطح کار باید قبل از اجرای مراحل بعدی صورت گیرد، چنانچه پیمانکار به عمد یا سهو اقدام به برداشت خاک تا تراز های نهایی نموده و عملیات بعدی به مدت طولانی پس از آن موکول گردد. در صورت نیاز برداشت خاک های رویه و آماده نمودن مجدد بستر تا تراز مورد نظر برای ادامه عملیات باید مطابق نظر دستگاه نظارت و به هزینه پیمانکار صورت پذیرد.

در تمامی عملیات خاکبرداری باید دقت کافی به عمل آید تا از خاکبرداری اضافی و از بین رفتن مصالح در کف و جداره ها خصوصا در مقاطعی که بتن ریزی در آنها انجام می گیرد جلوگیری شود. در صورت انجام خاکبرداری اضافی توسط پیمانکار، باید محل تا تراز و رقوم نهانی خواسته شده با مصالح مناسب و با شن سازگار با خورندگی خاک و حداقل با بتن C18 به هزینه پیمانکار ترمیم و رگلاژ شود، نحوه بکارگیری و محل و استقرار ماشین آلات، و یا روش های انجام عملیات بسته به نوع و طبیعت خاک محل اجرای کار باید با توجه به برنامه زمان بندی اجرای عملیات به تائید دستگاه نظارت برسد.

خاکبرداری محل کانالها برای کارگذاری لوله و کابل باید طبق نقشه و مشخصات با ابعاد و رقوم های تعیین شده انجام شود ، در صورت نیاز و پس از تایید دستگاه نظارت آسانه خاکبرداری در محل اتصالات لوله ها انجام خواهد شد. چنانچه کار کندن با ماشین صورت گیرد باید عملیات تا ۱۵ سانتی متری عمق نهایی انجام و بقیه عملیات برای تسطیح و رگلاژ کف کانال با دست صورت گیرد.

پی کنی و گودبرداری

منظور از پی کنی و گودبرداری انجام عملیات خاکی برای کندن محل پی ساختمان ها و دیوارهای حایل، لوله ها ، پایه پلها در محوطه ساختمان ها و نظایر آن با دست با ماشین آلات مناسب طبق رقوم های خواسته شده در نقشه ها و دستورالعمل های دستگاه نظارت است، پی کنی محل ساختمان ها در دیوار قائم، محدود به سطوح خارجی پی ها و در سطوح افقی محدود بین رفرم زیرین بستر پی و رقوم زمین طبیعی، زمین تسطیح شده با محلهای خاکریزی شده است. انواع پی کنی باید طبق نقشه، مشخصات و دستورالعمل های دستگاه نظارت در ابعاد و اندازه های خواسته شده انجام شود. پی کنی بیش از ابعاد افقی و عمودی به هیچ وجه مجاز نمی باشد. چنانچه اشتباها” پیمانکار مبادرت به انجام گودبرداری بیش از ابعاد تعیین شده نماید باید فضای اضافی با بتن یا مصالح مناسب دیگر و طبق نظر دستگاه نظارت به هزینه پیمانکار پر و برای ادامه کار آماده شود. شروع عملیات پی سازی قبل از آنکه محل گرد از طرف دستگاه نظارت تایید بازدید و برداشت شود ، مجاز نمی باشد. بطور کلی عملیات گودبرداری باید با دیواره قائم صورت پذیرد مگر آنکه نوع خاک، حفاری جدار گود به صورت شیب دار را اجتناب ناپذیر سازد. در این صورت باید عملیات حفاری و شیب جدار گود با تائید قبلی دستگاه نظارت تعیین و برای انجام کار به پیمانکار ابلاغ شود.

پی کنی و گود برداری در محل هایی که در آن پی سازی پیش بینی شده در صورت تائید دستگاه نظارت می تواند طوری صورت گیرد که تا حد امکان به قالب بندی نیاز نبوده و بتوان از جبهه خاک برداری شده با استفاده از پلاستیک با روش های مشابه تایید شده استفاده نمود. در صورتی که نتوان از جبهه خاک برداری شده برای اجرای کارهای بتنی استفاده نمود و بستن قالب اجتناب ناپذیر باشد، می توان با تایید دستگاه نظارت به میزان مورد نیاز و حداکثر تا ۷۰ سانتیمتر در پائین ترین نقطه به ابعاد پی کنی اضافه نمود.

پی کنی و گودبرداری باید تا رسیدن به بستر مناسب ادامه باید مگر آنکه در مشخصات فنی خصوصی و نقشه های اجرائی یا دستورالعملهای دستگاه نظارت ترتیب دیگری مقرر شده باشد. بطور کلی باید مصالح نامناسب و سست با مصالح مناسب و تائید شده جایگزین شود. در صورتیکه اتفاقا قسمتی از کف گودبرداری شده سنگی و قسمتی دیگر خاکی باشد برای استقرار سازه باید بستر مناسب ساخته شود. در چنین مواردی پیمانکار موظف است مراتب را کتباً برای کسب تکلیف به دستگاه نظارت منعکس نماید. چنانچه عملیات گودبرداری با ماشین انجام شود گودبرداری باید تا ۱۵ سانتیمتری رقوم نهایی انجام و ۱۵ سانتیمتر اخیر با دست برداشته و طبق رقوم و شیب های داده شده در نقشه های اجرائی تنظیم و رگلاژ شود، پی کنی در زمینهای سست و ریزشی باید بر اساس مندرجات بند انجام شود، بطور کلی محل های پی کنی باید از نفوذ آب برف، بخ یا پر شدن با هر گونه مصالح و ضایعات مصون بماند، به منظور جلوگیری از نفوذ آب بسته به مورد باید از روش های متداول نظیر احداث دیوار آب بند پلاستیک، سپر کوبی ، انحراف مسیر آب زهکشی پمپاژ و غیره استفاده نمود، ترتیب و روش اجرای کار باید قبل از اجرا به تایید دستگاه نظارت رسیده باشد.

خاکبرداری در زمین های لجنی

زمینهای لجنی و آبدار، خاک های اشباع شده از آب و حاوی مواد آلی بوده که تحمل وزن ساختمان را نداشته و در اثر بار گذاری گسیخته میشوند. وجود لجن در محلهای خاکبرداری مانعی برای اجرای کار به شمار آمده و باعث فرو رفتن تجهیزات، از کار افتادن آنها و نهایتا تاخیر در اجرای به موقع عملیات و کاهش بازده کار میباشد. از اینرو پیمانکار باید قبل از اجرای عملیات تدابیر لازم را برای انتخاب نوع و تعداد ماشین آلات و روش کار به عمل آورده و پس از تائید دستگاه نظارت اقدام به شروع عملیات نماید.

در زمینهای لجنی باید حتی الامکان از ماشین آلات کوچک سبک و با سطح اتکا، زیاد استفاده شود تا عملیات با سهولت بیشتر انجام شده و اشکالی پیش نیاید. نظر به اینکه حفاری در لجن و حمل مواد کاری مشکل و غیر اقتصادی است در مواردی که عمق و حجم لجن زیاد باشد پیمانکار باید بر اساس دستورات دستگاه نظارت ابتدا با روشهای مورد تایید نسبت به پایدار ساختن لجن از طریق خشک کردن محل عمل نموده و پس از آن اقدام به عملیات خاکبرداری نماید. لجن های حاصل از گودبرداری و خاکبرداری باید حتی الامکان در محلهای اطراف کارگاه به مصارف زراعی برسد، به هر حال محل تخلیه لجن در نزدیکترین مکان ممکن، توسط دستگاه نظارت تعیین و به پیمانکار ابلاغ می شود.

خاکبرداری در زمینهای سنگی

خاکبرداری در زمینهای سنگی باید بر اساس نقشه های اجرائی و دستورالعمل های دستگاه نظارت تا رقوم های خواسته شده و ابعاد مورد نظر انجام شود ، پیمانکار موظف است به هنگام عملیات خاکبرداری و حفاری در سنگ مراقبتها و تدابیر لازم را به عمل آورد تا حتی الامکان ابعاد و رقوم های حفاری شده مطابق مندرجات نقشه و دستورالعملهای کارگاهی باشد. چنانچه در حالات خاص عملیات سنگ برداری اضافی اجتناب ناپذیر باشد کارهای اضافی باید جداگانه صورت مجلس شده و به ثانید کارفرما بی سد، عملیات در مناطق سنگی باید به نحوی انجام شود که بافتهای سنگی در زیر خطوط تراز تعیین شده برای ادامه عملیات ساختمانی دست نخورده باقی مانده و در بهترین و مناسب ترین حالت ممکن حفظ شود. یکی از روشهای تخریب سنگها استفاده از مواد منبسط شونده است که با تائید دستگاه نظارت می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

استفاده از مواد ناریه در حفاری مناطق سنگی باید با تائید قبلی دستگاه نظارت صورت گیرد. حمل و انبار کردن مواد منفجره باید طبق قوانین و مقررات انجام شود. نگهداری و انبار کردن این مواد باید با اطلاع و زیر نظر مقامات ذیصلاح بوده و مصرف این مواد باید با اطلاع قبلی از مقامات ذیصلاح باشد. تخریب با استفاده از مواد منفجره در فاصله های به کمتر از یکصد متر از ساختمانهای ساخته شده یا نیمه تمام و اماکن حول میں مسکونی به هیچ وجه مجاز نیست. پیمانکار باید حداقل یک ساعت قبل از اجرای عملیات دستگاه نظارت را از محل و وسعت انفجار مطلع نماید. در صورت وسیع بودن دامنه انفجار و محل کار پیمانکار مسئول برقراری سیستم خبری مطمئن برای اعلام قبلی به کلیه کارکنان در منطقه انفجار می باشد.

عملیات چال زنی، میزان خرج و نحوه اجرای کار باید چنان باشد که خاکبرداری حاصله طبق خطوط و شیب های مشخص شده در نقشه ها و دستورالعمل ها صورت گرفته و حداقل خرابی به قسمت های باقیمانده وارد آید. موافقت دستگاه نظارت با روش اجرای کار رفع مسئولیت پیمانکار نبوده و پیمانکار در هر مورد مسئول عواقب سهو احتمالی حاصل از انفجار خواهد بود و چنانچه عملیات انفجاری باعث تخریب اضافی یا احتمالا سست شدن بستر گردد پیمانکار باید به هزینه خود محل کار را تا د رقوم های خواسته شده مطابق دستور دستگاه نظارت بازسازی و ترمیم نماید.

چنانچه روی بستر های سنگی پی سازی انجام می شود، این بستر باید عاری از هر گونه مصالح سخت و جدا شونده بوده و سطح کار قبلا صاف شده باشد. شکاف ها و ناهمواری هایی که احتمالا در بستر های سنگی ایجاد شده اند، باید قبل از عملیات پی سازی مطابق دستور دستگاه نظارت با بتن و ملات پر و تسطیح شوند.

حفاظت بدنه پی ها و گودها در گودبرداری

حفاظت بدنه پی ساختمان ها، زیر زمینها و ترانشه ها عبارتست از قرار دادن و بستن حائل های موقت به منظور جلوگیری از ریزش های احتمالی و تامین ایمنی کامل به هنگام عملیات ساختمانی، جزئیات اجرائی حفاظت بدنه پی ها و گود ها باید قبل از اجرا به تابید دستگاه نظارت برسد.
شکل و نوع حفاظت بدنه به عوامل مختلفی نظیر جنس خاک، عمق گودبرداری، ارتعاشات ایجاد شده در محل کود در اثر شرایط ترافیکی اطراف، مدت زمان تداوم عملیات، وجود آبهای زیرزمینی و غیره خواهد داشت. با توجه به عوامل یاد شده استفاده از سیر، حائل های نگهدارنده و پشت بند توصیه می شود جزئیات اجرائی و روش انتخاب شده باید قبلا به تایید دستگاه نظارت برسد. در صورت وجود آب زیرزمینی پایه ها باید بطور کامل به یکدیگر قفل و بست شده و برای کنترل آب زیرزمینی و سهولت اجرای عملیات پمباژ آب با مراقبت و دقت صورت گیرد. در صورت وجود آب زیاد برای پایین انداختن سطح آب زیرزمینی باید از روش های دیواره آب بند. سیستم پمپاژ و دیگر روش های مورد تایید استفاده نمود.

در زمین های ریزشی و به هنگام عملیات پیمانکار مسئول حفظ ایمنی کارگران بوده و باید در مهاربندی ها و نصب وادار ها نهایت دقت را به عمل آورد و قفل و بستهای کامل را تامین نماید. در مواردی که قرار است کارگران درون ترانشه یا گود کار کنند باید بازرسیهای زیر انجام شود.

پس از هر ریزش غیر منتظره مصالح به داخل ترانشه بطور کلی اجرای چوبیست در ترانشه ها یا گود ها باید با تائید قبلی دستگاه نظارت صورت پذیرد. در صورت ریزشی بودن زمین اگر جای کافی وجود داشته باشد، حفاری به صورت شیب دار با نظر دستگاه نظارت انجام خواهد شد.

مصالح خاکریزی

بطور کلی مصالح مناسب برای خاکریزی باید از مصالح حاصل از گودبرداری ها و خاکبرداری های پروژه تامین شود. استفاده از این خاکها باید با تائید قبلی دستگاه نظارت صورت گیرد. تمامی خاک هایی که در گروه های هفتگانه 1 – A الی 7 – A استاندارد 145 – M اشتو قرار گیرند جزء خاکهای قابل قبول برای خاکریزی محسوب می شوند خاک های یاد شده به دو طبقه به شرح زیر تقسیم می شوند

خاک های درشت دانه گروه A3, A2 , A1

خاکهای ریزدانه گروه A7 A8 A5 استفاده از خاکهای فوق الذکر با توجه به شرایط اجرای کار، بهره برداری و بار گذاری بر روی خاک ریز و همچنین میزان مصالح ریز دانه (گذرنده از الک نمره ۲۰۰ ) توسط دستگاه نظارت و در صورت لزوم تایید آزمایشگاه، مورد تایید کارفرما تعیین و به پیمانکار ابلاغ می شود.

تمامی خاکهای گچی، نمکی، نباتی، لجنی، زراعی قابل تورم، قابل انقباض، خاکهای دارای مواد آلی و رستنی ها در شمار خاکهای نامرغوب و نامناسب قرار می گیرند که باید از مصرف آنها خودداری شود. تشخیص ها با کیفیت خاک مناسب برای خاکریزی با دستگاه نظارت و در صورت لزوم، آزمایشگاه مورد تایید سازمان برنامه و بودجه و تصویب کارفرما خواهد بود. خاکهای مناسب برای انواع خاکریز ها شامل خاکریز های محل سازه ها راههای دسترسی، پرکردن پشت دیوارها، اطراف پی ساختمان ها ابنیه فنی تاسیسات محوطه، کانالهای لوله های آب و فاضلاب و کابل کشی ها مورد استفاده قرار می گیرد. در موارد استثنایی و در کارهای کوچک می توان پشت دیوارها و سازه های فنی را با مصالح مناسب دیگر نظیر بتن لاغر و شفته آهکی نیز پر و اصلاح نمود در هر حالت نوع مصالح و روش اجرای کار بر اساس مشخصات فنی خصوصی و دستورات دستگاه نظارت تعیین می شود.
در صورتی که الزاما محل اجرای عملیات پروژه منطبق بر محل خاکهای نامناسب بوده و تغییر محل ساختمان میسر نباشد جزئیات تفصیلی اصلاح و تعویض این خاکها، روشهای اجرائی برای دستیابی به بستری آماده به ابعاد و رقوم های خواسته شده باید در مشخصات فنی خصوصی قید گردد در مواردی که خاک حاصل از عملیات گودبرداری یا خاکبرداری پروژه برای خاکریزی کفایت ننماید و با خاک مناسب در فاصله حمل اقتصادی قرار نداشته باشد، با توجه به مشخصات فنی خصوصی و با اجازه قبلی دستگاه نظارت می توان از مصالح رودخانه ای استفاده نمود محدودیت مصالح ریزدانه (مصالح گذرنده از الک نمره ۲۰۰ ) در مشخصات فنی خصوصی ذکر خواهد شد.

اصلاح مصالح

برای خاکریزی، در وهله اول باید از خاکهای حاصل از خاکبرداری استفاده شود در صورت عدم وجود یا کمبود خاکهای مناسب باید از منابع قرضه مورد تائید استفاده شود. استفاده از خاک رس با درصد تورم بالا به منظور خاکریزی زیر پی با کف ساختمان ها به هیچ وجه مجاز نمی باشد.

چنانچه به علت نبودن خاک مناسب از خاک رس قابل تورم استفاده شود می توان رطوبت را به میزان ۱ – ۲٪ بیشتر از رطوبت بهینه در نظر گرفت. برای کم کردن خاصیت خمیری این خاکها می توان از آهک استفاده نمود. میزان آهک، درصد تراکم و رطوبت باید توسط آزمایشگاه مورد تایید کارفرما تعیین و توسط دستگاه نظارت به پیمانکار ابلاغ شود. اضافه نمودن آهک علاوه بر کنترل پلاستیسیته خاک رس باعث بالا بردن کارایی سیلت و رس با درصد رطوبت بیشتر از میزان رطوبت بهینه خواهد شد.

کاهش آب آزاد خاک ضمن آب گیری، آهک باعث بهبود مقاومت خاک خواهد شد. در صورتی که ظرفیت باربری زیادی از خاک مورد نظر ل باشد، به کار بردن سیمان پرتلند و یا اضافه نمودن آهک نیز به بهبود ظرفیت باربری خاک کمک می نماید، میزان و روش اختلاط و نحوه اجرای کار باید توسط دستگاه نظارت به پیمانکار ابلاغ شود.

انواع خاکریزی

بسته به نوع استفاده و عملکرد، خاکریزی به دو بخش خاکریز باربر و خاکریز پر کننده تقسیم می شود.

خاکریزهای باربر

خاکریز باربر به خاکریزی اطلاق می شود که بارهای استاتیکی وارده از شالوده و کف ساختمان و نیز بارهای دینامیکی حاصل از ماشین آلات و تاسیسات را تحمل نمایند. این خاکریزها باید در دوران بهره برداری از ساختمان بارهای وارده را به بستر خود منتقل نمایند ، مصالح به کار گرفته شده در خاکریزی و نحوه کوبیدن باید مطابق مشخصات مندرج در این فصل باشد تا قابلیت تراکم بعدی خاک به حداقل ممکن رسیده و خاکریز به نحو احسن عمل نماید. نکات مهمی که باید در اجرای خاکریزهای باربر مصالح مناسب با توجه به دستورالعملهای مندرج در بند انتخاب شود. ضمن توجه به نوع خاک و انتخاب ماشین آلات مناسب، تراکم خاک به به نحو مطلوب انجام شود. بستر آماده شده خاکریزی باید دارای ظرفیت باربری کافی برای تحمل بارهای وارده باشد خاک ریز بدون نشست و یا حتی الامکان نشست آن در حد مجاز باشد.

اجرای خاکریزی بر روی بستر هایی که دارای خاکهای قابل انقباض هستند مجار نیست و باید این خاکها با مصالح مناسب جایگزین شوند. بکار بردن رس هایی با خاصیت خمیری و قابلیت تورم زیاد در خاکریزی مجاز نیست کنترل بستن خاکریزی با رعایت مندرجات مشخصات فنی خصوصی قبل از اجرای عملیات خاکریزی ضروری است.

خاکریزهای پرکننده

برای پر کردن اطراف پی ساختمان ها، دیوارهای حائل، ترانشه لوله ها و مشابه آن از خاکریزهای پرکننده استفاده می شود. کیفیت مصالح در این خاکریز ها باید با مندرجات مطابقت نماید. خاکهای حاصل از گود برداری و عملیات خاکی باید در صورت مناسب بودین به مصرف برسند، در غیر اینصورت باید با نظر و تایید دستگاه نظارت از خاک فرضیه مناسب برای خاکریزی استفاده شود. در صورت عدم دسترسی به خاك مناسب با تائید قبلی دستگاه نظارت می توان از مصالحی نظیر بتن سبک و شفته آهکی استفاده نمود. رعایت نکات فنی مندرج در این فصل برای تسطیح و کوبیدن این خاکها توسط پیمانکار الزامی است.

کنترل رطوبت خاک ریز ها در خاک برداری

خاک ریز های با مصالح ریز دانه

قبل از اجرای عملیات تراکم در خاکریز ها، مصالح ریز دانه باید دارای رطوبت بهینه باشد. رطوبت بهینه بایستی بر اساس روش پروکتور استاندارد کنترل شود. بهتر است رطوبت در محل قرضه به خاک اضافه شده و پس از حمل و پخش، رطوبت در محل کنترل شود. اضافه نمودن آب برای تامین رطوبت در محل اجرا با توجه به نوع مصالح باید مورد موافقت خاک در دستگاه نظارت قرار گیرد باید برای اندازه گیری وزن مخصوص محل از روش مخروط ماسه مطابق استاندارد استفاده شود. تعیین رطوبت بهینه و تراکم به روش پروکتور استاندارد صورت می گیرد. چنانچه قرار است به روش دیگری اقدام شود باید جزئیات در مشخصات فنی خصوصی ذکر شود.

در صورت تایید دستگاه نظارت می توان در صد رطوبت را در مورد خاک های چسبنده ۱ تا ۲٪ کمتر و در مورد خاکهای قابل تورم ۱ تا ٪۲ بیشتر از رطوبت بهینه اختیار نمود. در هر حالت عملیات تراکم تا حصول وزن مخصوص مورد نظر ادامه یابد، در موارد خاص که با توجه به نوع خاک و مرغوبیت آن تغییراتی در نحوه تراکم یا رطوبت آن مورد نظر باشد باید موضوع توسط آزمایشگاه مورد تایید کارفرما مطالعه و دستورات لازم توسط دستگاه نظارت به پیمانکار داده شود.

خاکریزهای با مصالح درشت دانه

میزان تراکم و رطوبت بهینه خاک ریزی با مصالح درشت دانه نظیر مصالح ماسه ای، شنی و مخلوط شن و ماسه باید توسط آزمایشگاه مورد تائید کارفرما مشخص شود. میزان تراکم با توجه به استاندارد ( ASTM D2049 ) مشخص می شود .

خاکریزهای با مصالح رودخانه ای

میزان تراکم و رطوبت بهینه این نوع خاک ریزی باید با توجه به نوع مصالح و درصد مواد ریز دانه توسط آزمایشگاه مشخص شود. روش آزمایش، روش پروکتور استاندارد می باشد.

پخش، تسطیح و کوبیدن خاک

پیمانکار موظف است بر اساس برنامه زمان بندی منظم به قرارداد تمامی ماشین آلات اعم از ماشین آلات پخش و تسطیح، آب پاشی و کوبیدن را با توجه به نوع مصالح آماده نماید. روش اجرای کار و تعداد ماشین آلات با توجه به حجم عملیات و برنامه زمان بندی اجرای کار باید قبلا” به تایید دستگاه نظارت رسیده باشد.
پیش بینی تعداد ماشین آلات باید چنان صورت گیرد که انجام یک کار ممتد و بدون وقفه را امکان پذیر نماید. تایید اولیه دستگاه نظارت در مورد تعداد ماشین آلات، مسئولیت پیمانکار نبوده و در هر صورت پیمانکار باید جوابگوی تاخیرات احتمالی ناشی از بازده پائین ماشین آلات و خرابی و تعمیرات آنها بوده و به نحوی این تاخیرات را جبران نماید، چنانچه در حین اجرای کار نتایج رضایت بخشی از کار ماشینها حاصل نشود، پیمانکار باید با نظر دستگاه نظارت در مورد جایگزین نمودن ماشین آلات اقدام نمایید.

آماده سازی بستر خاکریزی

قبل از شروع عملیات خاکریزی باید سطوح و مناطقی که در نقش های اجرایی و دستورالعمل های دستگاه نظارت برای خاکریزی مشخص شده است از مصالح نامناسب، خاک نباتی، ریشه اشجار و گیاهان کاملا تمیز و پاک شود. موانع اجرای کار باید با نظر و تایید دستگاه نظارت بر طرف تخریب و جابجا شوند. در صورت وجود آبهای زیرزمینی باید قبل از اجرای عملیات بر اساس دستورالعمل های مندرج در این فصل نسبت به زهکشی و پایین انداختن آب مطابق نظر دستگاه نظارت اقدام شود، پس از برداشت مصالح نا مرغوب و سست و قبل از اجرای عملیات خاکریزی رعایت نکات زیر الزامی است.

الف – اگر زمین بستر خاکریزی از جنس خاکهای ریزدانه سیلیسی با رسی باشد ابتدا باید به عمق حداقل ۱۵ سانتیمتر بستر شخم زده و سپس با تراکم خواسته شده کوبیده شود. سطح کار با تراکم مورد نظر رگلاژ و کوبیده شود.

پ- چنانچه لازم باشد خاکریزی روی سطوح بتنی انجام شود. قبل از اجرای عملیات باید سطح بتن کاملا تمیز و مرطوب گردد.

ت – چنانچه لازم باشد خاکریزی روی سطوح مینگی انجام شود قبل از خاکریزی باید مواد خارجی، مینگهای سست و مواد اضافی دیگر از محل کار حذف و پس از مرطوب نمودن سطح آن خاکریزی شروع شود.. بین آماده سازی بستر و اجرای عملیات خاکریزی نباید فاصله زمانی زیاد وجود داشته باشد. خاکریزی باید بلافاصله پس از آماده سازی شروع شود . چنانچه به دلایلی خارج از تصور پیمانکار و یا هر دلیل دیگر وقفه ای در این امر حادث شود قبل از اجرای عملیات خاکریزی دستگاه نظارت از محل کار بازدید به عمل آورده و در صورت لزوم دستور ترمیم و آماده سازی آن را صادر خواهد نمود.

خاک ریز های باربر

پخش لایه ها

عملیات خاکریزی باید به صورت لایه های افقی صورت گیرد. نحوه توزیع و پخش مصالح در لایه های خاکریزی باید چنان باشد که در هیچ قسمت از کار حفره و سوراخ به وجود نیامده و مصالح به صورت یکنواخت پخش شود. عبور و مرور وسایل نقلیه و تجهیزات کارگاه از منطقه خاکریزی که موجب برهم خوردن تراز کار و ایجاد شیار در اثر عبور چرخ ماشین آلات می شود ، مجاز نمی باشد. با توجه به ضخامت، جنس و میزان تراکم, مصالح خاکریزی باید در محل و فواصل معین به نحوی تخلیه شود که بتوان آنرا به راحتی در سطح کار پخش نمود.
تنظیم و پخش باید به نحوی صورت گیرد که پس از عمل تراکم سطح و ضخامتی کاملا یکنواخت حاصل شود و در جسم خاکریز، فضاهای خالی یا رگه های مجزا و دانه بندی غیر پیوسته مشاهده نشود. لایه های افقی باید به صورتی ریخته شوند که هر لایه بعد از خاتمه عمل کوبیدن لایه قبلی ریخته شود ، ضخامت این لایه باید به نحوی انتخاب شود که پس از عمل کوبیدن و تحصیل تراکم مورد نظر هیچگاه ضخامت لایه تمام شده از ۱۵ سانتیمتر تجاوز ننماید.
حداکثر ضخامت خاک قبل از کوبیدن با توجه به نوع خاک، ماشین آلات بکار گرفته شده و تجربیات کارگاهی با روش سعی و خطا مشخص می شود ولی هیچگاه نباید ضخامت لایه خاک نکوبیده ریز دانه از ۳۰ سانتیمتر تجاوز نماید. در مورد خاک های درشت دانه و مصالح سنگی حداکثر ضخامت با تائید دستگاه نظارت معین می شود. چنانچه دستگاه نظارت تشخیص دهد که بعد از اتمام عمل کوبیدن سطح کار بسیار صاف و آئینه ای بوده و در نتیجه اتصال با لایه بعدی دچار اشکال خواهد شد. دستور شخم زدن سطح کار قبل از ریختن لایه بعدی را صادر خواهد نمود. در مورد خاکریزی با مصالح سیلیسی و رسی در صورتیکه سطح خاکریز خیلی خشک یا بیش از حد لازم مرطوب باشد باید مقدار رطوبت را قبل از اجرا کنترل نمود.

روش و میزان کوبیدین

پس از ریختن مصالح، پخش آن باید گریدر و یا ماشین آلات مشابه به روش های مورد تائید انجام شود. در صورتیکه میزان تراکم لایه ها در نقشه ها مشخص نشده باشد مصالح باید حداقل با تراکمی معادل ۱۰۰ در صد روش پروکتور استاندارد و یا ۹۵ در صد آشتو اصلاح شده کوبیده شود نوع ماشین آلات و روش اجرای کار باید قبلا” به تایید دستگاه نظارت رسیده باشند. بسته به نوع خاکریزی، وضعیت اجرای کار و نوع مصالح میتوان از غلطک های مکانیکی نظیر غلطک های چرخ لاستیکی، استوانه ای صاف، پاچه بزی. پاچه فیلی یا ویبراتور های کششی استفاده نمود. تعداد گذر های متوالی در هر نوار و هر لایه باید چنان باشد که تراکم مورد نظر حاصل شود. روی هم افتادگی گذر های متوالی نباید کمتر از ۳۰ سانتیمتر اختیار شود. ریختن و کوبیدن لایه بعدی باید پس از کنترل و تائید دستگاه نظارت صورت گیرد.

تسطیح و تنظیم

تنظیم شیب شیروانی خاکریز ها و شیب سطوح باید طبق نقشه، مشخصات و دستورالعمل های دستگاه نظارت انجام شود. پیمانکار باید دقت نماید که شیب شیروانی ها بطور مرتب رگه از و تسطیح شده و آثار بی نظمی یا رد ماشین آلات در آنها دیده نشود. مقاطع طولی و عرضی باید دقیقا بر اساس قراردهای لازم، اجرا و تنظیم شده، و ناهمواری های خاکریز در محور طولی در طول شمشه ۵ متری نباید از ۳ سانتیمتر تجاوز نماید.

خاکریزهای پرکننده در گودبرداری

پخش مصالح

پس از اجرای عملیات ساختمانی سازه ها، پی ساختمان ها، دیوارهای حائل اطراف آن باید از مواد اضافی و خارجی کاملا تمیز و سپس فضاهای خالی با خاک مناسب از خاکبرداری یا منابع قرضه لايه لايه ريخته، رگلاژ و کوبیده شود. پخش لایه ها و کوبیدن با توجه به وضعیت سازه باید با روش های سبک دستی به نحوی صورت گیرد که هیچگونه صدمه ای به سازه وارد نیاید. در صورت صدمه دیدن سازه پیمانکار باید به هزینه خود و طبق نظر دستگاه نظارت نسبت به ترمیم خرابی اقدام نماید. پخش لایه ها به صورت افقی بوده و ضخامت آن پس از کوبیدن نباید از ۱۵ سانتیمتر تجاوز نماید.

روش و میزان کوبیدن

کوبیدن خاکریز های پرکننده مستلزم بذل توجه و دقت خاصی بوده و پیمانکار موظف است برای جلوگیری از صدمه زدن به سازه ها ضمن گزاردن کارگران ماهر از غلطک های دستی کوچک استفاده نماید. میزان تراکم خاکریز های پرکننده چنانچه در نقشه ها مشخص نشده باشد ۹۵٪ بر اساس روش پروکتور استاندارد می باشد. در سایر موارد نظیر ترانشه های لوله و کابل در صورتی که در مشخصات در خواست کوبیدن شده باشد میزان تراکم توسط دستگاه نظارت تعیین می شود پیمانکار برای متراکم ساختن مجاز به غرقاب کردن نبوده و باید با روشهای مورد تائید دستگاه نظارت اقدام به تراکم خاک ریز نماید.

0 0 امتیاز ها
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 دیدگاه
Inline Feedbacks
View all comments
اجرای دکوراسیون مدیترانه ای
مهندسین آنامیس

دکوراسیون داخلی به سبک مدیترانه ای

گروه مهندسی آنامیس با بهره برداری از مهندسین مجرب و فعال در حیطه معماری و عمرانی فعالیت می کند. به علت وسیع بودن صنعت ساختمان، در این مسیر متخصصین

ادامه مطلب
دیزاین اتاق استراحت
مهندسین آنامیس

طراحی اتاق خواب

5 مرحله ایجاد طراحی اتاق خواب رویایی شما تیم مهندسی آنامیس کلیه امور طراحی معماری و بازسازی در تهران و اطراف تهران را از طراحی

ادامه مطلب